Llingua y Estatutu

Humberto Gonzali
Escritor. Fundación Municipal de Cultura de Xixón
En: Asturies.com. Tribuna, 13/03/06

Atrás     PDF


Asturies ye un país que tien ente les sos más precioses ayalgues una llingua milenaria; y con ella, aporta ún de los más importantes patrimonios qu'una comunidá pue ufiertar a la cultura universal. Ye esta llingua una realidá viva, arriquecedora, y enforma enxertada en muchos ámbitos de la nuestra sociedá; más allá de cuánta xente la fale, o de cómo la fale. La so sobrevivencia, dignificación y fomentu, ye dalgo que la ciudadanía asturiano apoya, como tolos estudios sociollingüísticos espeyen una vuelta tres otra. Toos sabemos, o tendríemos de saber, que nel idioma asturianu falaron los campesinos, los pescadores, los trabayadores de la industria, los mineros; y tamién los reyes, los nobles, los ilustraos como Xovellanos, los xenerales, los obispos. N'asturianu falaron monárquicos y lliberales, conservadores y progresistes, y n'asturianu siguen falando, anguañu, n'Asturies y tamién fuera d'Asturies, miles de persones de tou tipu y condición. El casu ye que los pueblos dicen muncho de la so capacidá pa llograr progresu y bientar, sigún como sía'l so facer pol caltenimientu y la potenciación de les señes d'identidá propies. Como tamién, la manera na que los políticos entienden esi facer, diz abondo de la so integridá moral y responsabilidá pa colos asuntos de la patria. Cuando una realidá irrepetible como la nuestra llingua cuerre peligru de desapaición, los políticos han ser los primeros en proceder d'alcuerdu col so deber: atender les necesidaes de los representaos, y nel casu que nos ocupa, arresponder a una demanda social que pasu ente pasu va faciéndose mayoritaria.

La llingua asturiana necesita, agora más que nunca, d'un marcu llegal qu'asegure unos mecanismos afayaízos pa garantizar la so tresmisión, con garantíes de futuru, a les prósimes xeneraciones. Por ello, cuando se plantega una revisión del Estatutu d'Autonomía d'Asturies, que tien de cuayar na actual llexislatura, o tolo más na siguiente, faise imprescindible'l dir a la busca d'un modelu d'equiparación llingüística, y qu'acordies colo que dexen a les clares los nuestros ciudadanos, seya eficaz, progresivu, moderáu, blindáu contra los cambios políticos de turnu, allueñáu d'imposiciones pero tamién de dexadeces, y sobremanera, arratáu a lo qu'en verdá define a la nacionalidá asturiana. La cooficialidá, nun nos engañemos, ye una opción que los asturianos sí quieren. Quiérenla, eso si, sigún un patrón propiu, porque somos un pueblu que ve lóxica la equiparación llegal ente bable y castellanu; ente otres coses, y nesto s'atopa la base la nuestra idiosincrasia, porque tenemos a arguyu sentinos fondamente asturianos y, al empar, totalmente españoles. N'Asturies, enfotase na defensa de lo propio, significa meyorar a la nuestra comunidá al mesmu tiempu qu'a España. Esto ye un fechu que la mayoría compartimos y entendemos, ensin los complexos qu'entrullen la vida política d'otros llugares del estáu.

Lo que-y fai falta al asturianu nun ye otro que respetu, bona querencia, y meyor intención; ye dicir, ufrir valires democráticos colos qu'allevantar el diálogu que nos empobine a un consensu válidu sobre la llingua y sobre'l so usu. Solo la ignorancia, l'autoritarismu, o la medrana irracional de ciertu izquierdismu xacobín, son quien a ñegar estos díes la posibilidá de que los asturianos decidan el camín a siguir pol idioma de so. Nun diba atalantase que ciertes izquierdes, gobernantes n'otres autonomíes onde potencien la discriminación de la llingua oficial de tolos españoles o onde permiten la invención de reclamaciones territoriales, vayan dicinos a los asturianos que'l nuestru idioma vernáculu tien prohibío ser como los demás. La fuerza política que testeronamente, dende la falsa progresía, afite posicionamientos contrarios al exerciciu d'un drechu civil básicu asoleyará una contradicción pergrave y enforma difícil de desplicar. La normalización de la llingua nun ha ser, en nengún casu, argumentu pa la dixebra ente asturianos. Y usala, p'arrequexala, amás dende responsabilidaes de gobiernu, o lo que ye peor, usala dende la redolada del gobiernu pa fabricar los buchinches d'un particular, ye lo contrario d'aunir, d'amuesar bon talante, de ser patriotes. Asturies tien cuantayá una deuda pendiente cola so llingua. Tócanos a los asturianos saldala con estimanza y sentíu de la xusticia; faciendo que se cumpla daveres la Constitución qu'en 1.978 nos dimos los españoles.

Arriba    Atrás    PDF

Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu